## Metaveri Başlık: **On Writing Well - William Zinsser** Yazar: *William Zinsser* Kategori: #books ## Altı Çizilenler - Our national tendency is to inflate and thereby sound important. The airline pilot who announces that he is presently anticipating experiencing considerable precipitation wouldn’t think of saying it may rain. The sentence is too simple—there must be something wrong with it. - The answer is to clear our heads of clutter. Clear thinking becomes clear writing; one can’t exist without the other. - Writers must therefore constantly ask: what am I trying to say? Surprisingly often they don’t know. Then they must look at what they have written and ask: have I said it? - Writing is hard work. A clear sentence is no accident. Very few sentences come out right the first time, or even the third time. Remember this in moments of despair. If you find that writing is hard, it’s because it is hard. - Clutter is political correctness gone amok. - Clutter is the official language used by corporations to hide their mistakes. - You can develop the same eye. Look for the clutter in your writing and prune it ruthlessly. Be grateful for everything you can throw away. Reexamine each sentence you put on paper. Is every word doing new work? Can any thought be expressed with more economy? Is anything pompous or pretentious or faddish? Are you hanging on to something useless just because you think it’s beautiful? Simplify, simplify. - Trying to add style is like adding a toupee. At first glance the formerly bald man looks young and even handsome. But at second glance—and with a toupee there’s always a second glance—he doesn’t look quite right. The problem is not that he doesn’t look well groomed; he does, and we can only admire the wigmaker’s skill. The point is that he doesn’t look like himself. - It’s amazing how often an editor can throw away the first three or four paragraphs of an article, or even the first few pages, and start with the paragraph where the writer begins to sound like himself or herself. Not only are those first paragraphs impersonal and ornate; they don’t say anything—they are a self-conscious attempt at a fancy prologue. - Leaders who bob and weave like aging boxers don’t inspire confidence—or deserve it. The same thing is true of writers. Sell yourself, and your subject will exert its own appeal. Believe in your own identity and your own opinions. Writing is an act of ego, and you might as well admit it. Use its energy to keep yourself going. - You are writing for yourself. Don’t try to visualize the great mass audience. There is no such audience—every reader is a different person. Don’t try to guess what sort of thing editors want to publish or what you think the country is in a mood to read. Editors and readers don’t know what they want to read until they read it. Besides, they’re always looking for something new. Don’t worry about whether the reader will “get it” if you indulge a sudden impulse for humor. If it amuses you in the act of writing, put it in. (It can always be taken out, but only you can put it in.) You are writing primarily to please yourself, and if you go about it with enjoyment you will also entertain the readers who are worth writing for. I - One is craft, the other is attitude. The first is a question of mastering a precise skill. The second is a question of how you use that skill to express your personality. - First, work hard to master the tools. Simplify, prune and strive for order. Think of this as a mechanical act, and soon your sentences will become cleaner. The act will never become as mechanical as, say, shaving or shampooing; you will always have to think about the various ways in which the tools can be used. But at least your sentences will be grounded in solid principles, and your chances of losing the reader will be smaller. - Never say anything in writing that you wouldn’t comfortably say in conversation. If you’re not a person who says “indeed” or “moreover,” or who calls someone an individual (“he’s a fine individual”), please don’t write it. - If you find yourself writing that someone recently enjoyed a spell of illness, or that a business has been enjoying a slump, ask yourself how much they enjoyed it. Notice the decisions that other writers make in their choice of words and be finicky about the ones you select from the vast supply. The race in writing is not to the swift but to the original. Make a habit of reading what is being written today and what was written by earlier masters. Writing is learned by imitation. - Also bear in mind, when you’re choosing words and stringing them together, how they sound. This may seem absurd: readers read with their eyes. But in fact they hear what they are reading far more than you realize. Therefore such matters as rhythm and alliteration are vital to every sentence. - If all your sentences move at the same plodding gait, which even you recognize as deadly but don’t know how to cure, read them aloud. - An occasional short sentence can carry a tremendous punch. It stays in the reader’s ear. - The only way to learn to write is to force yourself to produce a certain number of words on a regular basis. - Unity is the anchor of good writing. - Therefore ask yourself some basic questions before you start. For example: “In what capacity am I going to address the reader?” (Reporter? Provider of information? Average man or woman?) “What pronoun and tense am I going to use?” “What style?” (Impersonal reportorial? Personal but formal? Personal and casual?) “What attitude am I going to take toward the material?” (Involved? Detached? Judgmental? Ironic? Amused?) “How much do I want to cover?” “What one point do I want to make?” - Every writing project must be reduced before you start to write. Therefore think small. Decide what corner of your subject you’re going to bite off, and be content to cover it well and stop. This is also a matter of energy and morale. An unwieldy writing task is a drain on your enthusiasm. Enthusiasm is the force that keeps you going and keeps the reader in your grip. When your zest begins to ebb, the reader is the first person to know it. As for what point you want to make, every successful piece of nonfiction should leave the reader with one provocative thought that he or she didn’t have before. Not two thoughts, or five—just one. So decide what single point you want to leave in the reader’s mind. It will not only give you a better idea of what route you should follow and what destination you hope to reach; it will affect your decision about tone and attitude. Some points are best made by earnestness, some by dry understatement, some by humor. ## Türkçe Çeviri (YZ) - Ulusal eğilimimiz, lafı şişirmek ve bu sayede önemli görünmektir. Şu anda "önemli ölçüde yağış deneyimlemeyi öngördüğünü" anons eden bir havayolu pilotu, "yağmur yağabilir" demeyi aklından bile geçirmez. Cümle fazla basittir; içinde mutlaka bir yanlışlık olmalıdır. - Çözüm, zihnimizi gereksiz kalabalıktan (karmaşadan) arındırmaktır. Berrak düşünce, berrak yazıya dönüşür; biri olmadan diğeri var olamaz. - Bu nedenle yazarlar kendilerine sürekli şu soruyu sormalıdır: Ne anlatmaya çalışıyorum? Şaşırtıcı sıklıkta bunun cevabını bilmezler. Daha sonra yazdıklarına dönüp bakmalı ve şunu sormalıdırlar: Bunu anlatabildim mi? - Yazmak zor bir iştir. Net bir cümle tesadüf eseri ortaya çıkmaz. Çok az cümle ilk seferinde, hatta üçüncü seferinde bile doğru kurulur. Umutsuzluğa kapıldığınız anlarda bunu hatırlayın. Eğer yazmanın zor olduğunu düşünüyorsanız, bunun nedeni gerçekten de zor olmasıdır. - Kalabalık (söz israfı), çığrından çıkmış politik doğruluktur. - Kalabalık, şirketlerin hatalarını gizlemek için kullandıkları resmi dildir. - Siz de aynı gözü geliştirebilirsiniz. Yazınızdaki kalabalığı arayın ve onu acımasızca budayın. Çıkarıp atabildiğiniz her şey için minnettar olun. Kâğıda döktüğünüz her cümleyi yeniden inceleyin. Her kelime yeni bir işlev görüyor mu? Herhangi bir düşünce daha tasarruflu bir şekilde ifade edilebilir mi? Şatafatlı, iddialı ya da geçici heveslere uyan bir şey var mı? Sırf güzel olduğunu düşündüğünüz için işe yaramaz bir şeye mi tutunuyorsunuz? Basitleştirin, basitleştirin. - Üslup katmaya çalışmak peruk takmaya benzer. İlk bakışta eskiden kel olan adam genç ve hatta yakışıklı görünür. Ancak ikinci bakışta —ki peruk söz konusu olduğunda her zaman ikinci bir bakış vardır— pek de doğal görünmez. Sorun iyi bakımlı görünmemesi değildir; iyi görünüyordur ve biz ancak perukçunun becerisine hayran kalabiliriz. Asıl mesele, adamın kendisi gibi görünmemesidir. - Bir editörün bir makalenin ilk üç dört paragrafını, hatta bazen ilk birkaç sayfasını çöpe atıp, makaleye tam da yazarın kendisi gibi duyulmaya başladığı paragraftan başlayabilmesi şaşırtıcı derecede sıktır. Bu ilk paragraflar sadece kişisellikten uzak ve süslü olmakla kalmazlar; aynı zamanda hiçbir şey söylemezler; süslü bir önsöz yazmak için kasıtlı yapılmış bir çabadan ibarettirler. - Yaşlanan boksörler gibi kaçak dövüşen liderler güven vermezler —veya bunu hak etmezler. Aynı şey yazarlar için de geçerlidir. Kendinizi gösterin, böylece konunuz kendi cazibesini ortaya koyacaktır. Kendi kimliğinize ve fikirlerinize inanın. Yazmak egosal bir eylemdir ve bunu baştan kabul etmeniz en iyisidir. Devam etmek için onun enerjisini kullanın. - Kendiniz için yazıyorsunuz. Büyük kitleleri gözünüzde canlandırmaya çalışmayın. Böyle bir kitle yoktur; her okuyucu farklı bir bireydir. Editörlerin ne tür şeyler yayımlamak istediğini veya ülkenin ne okuma havasında olduğunu tahmin etmeye çalışmayın. Editörler ve okuyucular, ne okumak istediklerini ancak onu okuduklarında bilirler. Üstelik her zaman yeni bir şeyler ararlar. Ani bir mizah dürtüsüne kapılırsanız okuyucunun bunu "anlayıp anlamayacağı" konusunda endişelenmeyin. Eğer yazarken sizi eğlendiriyorsa, yazıya dâhil edin. (Her zaman çıkarılabilir, ama onu oraya ancak siz koyabilirsiniz.) Öncelikle kendinizi memnun etmek için yazıyorsunuz ve eğer bunu keyif alarak yaparsanız, uğruna yazmaya değecek okuyucuları da eğlendirirsiniz. - ...Biri zanaat, diğeri ise tutumdur. İlki, belirli bir beceride ustalaşma meselesidir. İkincisi ise, kişiliğinizi ifade etmek için o beceriyi nasıl kullandığınız meselesidir. - İlk olarak, araçlarda ustalaşmak için çok çalışın. Basitleştirin, budayın ve düzen için çabalayın. Bunu mekanik bir eylem olarak düşünün, çok geçmeden cümleleriniz daha temiz hale gelecektir. Bu eylem hiçbir zaman, diyelim ki tıraş olmak veya saç yıkamak kadar mekanik bir hale gelmeyecektir; her zaman araçların kullanılabileceği çeşitli yollar hakkında düşünmeniz gerekecektir. Ancak en azından cümleleriniz sağlam ilkelere dayanacak ve okuyucuyu kaybetme ihtimaliniz azalacaktır. - Bir sohbette rahatça söyleyemeyeceğiniz hiçbir şeyi yazılı olarak da söylemeyin. Eğer günlük hayatta "binaenaleyh" veya "mamafih" diyen biri değilseniz veya birinden bahsederken ona 'birey' demiyorsanız ("o harika bir bireydir"), lütfen bunu yazmayın. - Eğer kendinizi birinin yakın zamanda "hastalık döneminin tadını çıkardığını" ya da bir işletmenin "düşüşün tadını çıkardığını" yazarken bulursanız, bundan ne kadar "tat almış olabileceklerini" kendinize bir sorun. Diğer yazarların kelime seçimlerinde verdikleri kararlara dikkat edin ve bu uçsuz bucaksız kelime havuzundan yapacağınız seçimler konusunda titiz davranın. Yazarlıkta yarış, hızlı olanın değil, özgün olanındır. Bugün yazılanları ve geçmişteki ustaların yazdıklarını okumayı alışkanlık haline getirin. Yazmak taklit edilerek öğrenilir. - Ayrıca, kelimeleri seçerken ve onları bir araya dizerek bağlarken nasıl tınladıklarını da aklınızda bulundurun. Bu kulağa saçma gelebilir: okuyucular gözleriyle okurlar. Ancak aslında okuduklarını, sizin tahmin ettiğinizden çok daha fazla duyarlar. Bu nedenle ritim ve aliterasyon (ses uyumu) gibi konular her cümle için hayati önem taşır. - Eğer tüm cümleleriniz aynı ağır aksak tempoda ilerliyorsa ve bunun ölümcül bir sıkıcılıkta olduğunu siz bile fark edip nasıl düzelteceğinizi bilmiyorsanız, onları yüksek sesle okuyun. - Arada bir kurulan kısa bir cümle muazzam bir etki yaratabilir. Okuyucunun kulağında yer eder. - Yazmayı öğrenmenin tek yolu, kendinizi düzenli olarak belirli bir sayıda kelime üretmeye zorlamaktır. - Bütünlük, iyi yazının çapasıdır. - Bu nedenle, başlamadan önce kendinize bazı temel sorular sorun. Örneğin: "Okuyucuya hangi sıfatla hitap edeceğim?" (Muhabir? Bilgi sağlayıcı? Sıradan bir erkek veya kadın?) "Hangi zamiri ve zamanı kullanacağım?" "Nasıl bir üslup?" (Kişisel olmayan raporlayıcı? Kişisel ama resmi? Kişisel ve günlük?) "Materyale karşı nasıl bir tutum sergileyeceğim?" (İşin içinde? Mesafeli? Yargılayıcı? İronik? Eğlenen?) "Ne kadarlık bir bölümü kapsamak istiyorum?" "Vurgulamak istediğim o tek nokta nedir?" - Her yazma projesi, siz yazmaya başlamadan önce küçültülmelidir. Bu yüzden küçük düşünün. Konunuzun hangi köşesinden bir ısırık alacağınıza karar verin, onu iyi bir şekilde işlemekle yetinin ve orada durun. Bu aynı zamanda bir enerji ve moral meselesidir. Yönetilmesi zor, hantal bir yazma görevi hevesinizi tüketir. Heves (coşku), devam etmenizi ve okuyucuyu avcunuzun içinde tutmanızı sağlayan güçtür. Şevkiniz azalmaya başladığında, bunu ilk anlayan kişi okuyucu olur. Vurgulamak istediğiniz ana fikre gelince, her başarılı kurgu dışı metin, okuyucunun zihninde daha önce sahip olmadığı kışkırtıcı (düşündürücü) tek bir fikir bırakmalıdır. İki veya beş fikir değil —sadece bir tane. Bu yüzden okuyucunun zihninde bırakmak istediğiniz o tek bir fikrin ne olduğuna karar verin. Bu sadece hangi rotayı izlemeniz ve hangi hedefe ulaşmayı umduğunuz konusunda size daha iyi bir fikir vermekle kalmayacak; aynı zamanda ton ve tutumla ilgili kararınızı da etkileyecektir. Bazı noktalar en iyi samimiyet ve ciddiyetle, bazıları kuru bir eksik ifadeyle (olduğundan hafif göstererek), bazıları ise mizahla aktarılır.